International Journal of Russian Studies

Uluslararası Rusya Araştırmaları Dergisi

ISSN: 1307 – 3419, Ankara – TÜRKİYE

Volume 8/1 January 2015

 

www.radtr.net


 

 OSMAN ORAL

 

Title

 MEVLÂNÂ’NIN HOCASI SEYYİD BURHANEDDİN HAZRETLERİNİN HAYATI    pp. 1-9

 

Summary

 Seyyid Burhaneddin Tirmizi Xll. yüzyılın sonlarında doğmuş, XIII. asrın ilk yarısında Türk diyârları ve Anadolu’da yaşamış, önemli bir mutasavvıftır. O’nun kıymeti tasavvuf çevrelerinde ve Anadolu İslâm kültüründe önemli bir konuma sahip Mevlana Celaleddin-i Rumî'yi itikadî ve tasavvufi yönden şekillendiren uzun süre eğiten ilk hocası olmasındandır.

 

Bu makâlede Seyyid Burhaneddin’in hayatı kısaca incelenmektedir.

 

 

 

Anahtar Kelimeler: Seyyid Burhaneddin, Mevlânâ, Tirmiz, Kayseri 

 


   OSMAN ORAL

 

Title

 PEYGAMBER ÂŞIĞI YAMAN DEDE MEHMED ABDULKADİR KEÇEOĞLU (1887-1962)     pp. 10-22

 

Summary

 Kayseri’inin Talas ilçesinde Rum iplik tüccarı Yuvan Efendi ile Afurani Hanımefendinin oğlu olarak Diyamandi 1887 yılında dünyaya gelir. Henüz on aylık iken ailesi ticaret amaçlı Kastamonu’ya göç eder. İlk tahsilini Rum Ortodoks Mektebinde yapan küçük Diyamandi, 1901’de Kastamonu İdadisi(lise)ne girer. Yedi yıllık idadiyi birincilikle tamamlar. İdadide arkadaşları kendisine “Yamandî Molla” lakabını takarlar. Mevlana’nın Mesnevi’sini daha lise yıllarında okurken “Yandım” diyerek bağırır ve daha o zaman müslüman olmaya karar verir. Hz. Peygamber sevgisiyle yıllarca yanar ve “Yanar Dede” adı verilir. Müslüman olmuştur, 40 Sene gizli namaz kılar ve oruç tutar. İçindeki iman çağlayanlarını daha fazla saklayamayıp 1942’de Müslüman olduğunu İstanbul Müftülüğü’ne giderek açıklar. Bu makalede Peygamber aşığı Yaman Dede’nin hayatı ve bazı şiirleri anlatılmaktadır.

 

Anahtar Kelimeler: Dyamandi, Yaman Dede, Yanar Dede, Mehmed Abdulkadir Keçeoğlu 

 


  OSMAN ORAL

 

Title

  FAHREDDİN RÂZÎ’YE GÖRE TEBBET SÛRESİ’NDE EBÛ LEHEB PROTOTİPİ    pp. 23-36

 

Summary

 Mekke döneminde Fâtiha’dan sonra nâzil olan Tebbet Sûresi, beş âyettir.  Sûrenin ilk üç âyetinde asıl adı Ebû Utbe Abdüluzzâ olan fakat yüzünün kırmızılığı dolayısıyla babası tarafından “Ebû Leheb/alev alev parıldayan” künyesiyle anılan amcasına beddua edilmekte, sahip olduğu servetin ve çocuklarının kendisini cehennem ateşinden kurtaramayacağı haber verilmektedir. Son iki âyette Hz. Peygamber’e eziyet etmek için dikenleri taşıyıp geçeceği yola seren Ebû Leheb’in karısı Ümmü Cemîl Ervâ’nın da alev alev tutuşan cehenneme gireceği bildirilmektedir. Büyük müfessir ve kelâm âlimi Fahreddin Râzî’ye (ö.606/1210) göre her zaman ve her yerde, kıyamete kadar Ebû Leheb ve karısı gibi İslam düşmanları eksik olmayacağı için, Allah onların güçlerinin ve imkânlarının yok olması için beddua niteliğinde bu ayeti ve bu sureyi indirmiştir ki Müslümanların gönülleri imân üzere olsun, kalpleri huzur bulsun. Bu sûrede Tevhid mücadelesinde hak ve hakikate karşı olan Ebû Leheb prototipi sunulmaktadır. Bu makalede Fahreddin Râzî’ye göre Tebbet Sûresi’nde Tevhid inancı ile hak ve hakikate karşı olan Ebû Leheb prototipinin akibeti ve özellikleri açıklanmaktadır.

 

 

Anahtar Kelimeler: Ebû Leheb, Tebbet Sûresi, Tevhid 


  OSMAN ORAL

 

Title

  ÖMER B. ABDÜLAZİZ’İN SİYÂSÎ FAALİYETLERİ    pp. 37-47

 

Summary

 Emevî Halifesi Ömer b.Abdülaziz (ö.101/720), valilik ve halifeliği dönemlerindeki yaklaşık 10 yıllık siyâsî icraatleriyle geniş halk kitlelerinin gönlünü kazanmış, Hulefa-yı Raşidin; Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali’den sonra beşinci isim olarak tarihte adını söz ettirmiştir. Hz. Ömer’in torununun çocuğudur. Adaletiyle Hz. Ömer’e, zühd ve takvâsıyla Hasan Basrî’ye, ilim bakımından İmam Zührî’ye benzetilen Ömer b. Abdülazîz, hilâfeti sırasında üstün siyaseti ile bütün mezhep salikleri onun siyasetinin adalet üzerinde olduğunu kabul etmişlerdir. Hatta bazı tarihçiler onu adalatinden dolayı II. Ömer olarak adlandırırlar. Kısa süre hilafette kalmasına rağmen dirayetli siyasetiyle ülkenin her tarafında huzur, refah ve istikrarı temin etmeyi de başarmıştı. Cuma hutbelerinde Hz. Ali ve sülalesine beddua ettirme âdetini kaldırıp Hz. Peygamber dönemindeki yapıldığı gibi hutbe duâlarını okutturdu. İslâm’ın adalet ve ahlâkını millet ve yöneticiler arasında uygulamasından, İslam’ı hakkıyla temsilinden dolayı ilk yüzyılın yöneticisi, müceddidi ve âlimlerinden sayılmaktadır. Bu makalede Halifesi Ömer b. Abdülaziz’in siyasî faaliyetleri özetle incelenmektedir.

 

 

Anahtar Kelimeler: Ömer b. Abdülaziz, Halife, Siyaset, Adalet 


   

2016 - RUS ARAŞTIRMALARI DERGİSİ